Wirowanie wokół własnej osi to naturalne zachowanie małych dzieci, które może budzić niepokój rodziców. Poznaj przyczyny tego zjawiska i dowiedz się, kiedy należy zwrócić szczególną uwagę na takie zachowanie.
Dlaczego dziecko kręci się w kółko? Możliwe przyczyny
Kręcenie się w kółko to zachowanie charakterystyczne dla dzieci w wieku od kilkunastu miesięcy do kilku lat. Maluchy spontanicznie wirują wokół własnej osi z różnych powodów, które najczęściej wiążą się z prawidłowym rozwojem.
- odkrywanie własnego ciała i przestrzeni
- stymulacja układu przedsionkowego odpowiedzialnego za równowagę
- rozładowanie nadmiaru energii
- poszukiwanie stymulacji sensorycznej
- forma zabawy i ekspresji radości
Kręcenie się w kółko jako forma stymulacji sensorycznej
Stymulacja sensoryczna stanowi istotny element rozwoju dziecka. Wirowanie dostarcza intensywnych bodźców związanych z ruchem i równowagą, które są przetwarzane przez układ przedsionkowy w uchu wewnętrznym. Ta aktywność wspiera rozwój świadomości ciała i jego położenia w przestrzeni.
Podczas kręcenia się dziecko otrzymuje informacje proprioceptywne, które pomagają w rozwoju świadomości ciała. Niektóre dzieci mają większe potrzeby sensoryczne, dlatego częściej wybierają aktywności takie jak:
- kręcenie się wokół własnej osi
- bujanie na huśtawce
- skakanie
- kołysanie się
- wirowanie z przedmiotami
Kręcenie się w kółko a rozwój emocjonalny dziecka
Aktywność fizyczna ściśle wiąże się z rozwojem emocjonalnym najmłodszych. Wirowanie może pełnić dwie główne funkcje:
- wyrażanie radości i ekscytacji
- mechanizm uspokajający w sytuacjach stresowych
- sposób na samoregulację emocjonalną
- forma radzenia sobie z przytłoczeniem bodźcami
- metoda organizacji własnych doznań
Kręcenie się w kółko a autyzm: Co warto wiedzieć?
Wirowanie może być jednym z objawów zaburzeń ze spektrum autyzmu, jednak nie każde kręcące się dziecko ma autyzm. W przypadku dzieci z autyzmem, zachowanie to często stanowi formę autostymulacji (stimming), pomagającej w regulacji poziomu pobudzenia układu nerwowego.
Wczesne objawy autyzmu związane z zachowaniami stymulacyjnymi
Zachowania stymulacyjne u dzieci z autyzmem charakteryzują się większą częstotliwością i intensywnością niż u dzieci neurotypowych. Wśród towarzyszących objawów można wymienić:
- ograniczony kontakt wzrokowy lub jego unikanie
- brak reakcji na własne imię
- opóźnienie lub regres w rozwoju mowy
- trudności w naśladowaniu zachowań
- brak zainteresowania zabawą z rówieśnikami
- nietypowe przywiązanie do przedmiotów
- zaburzenia w odbiorze bodźców sensorycznych
Rola terapeuty zajęciowego w regulacji zachowań stymulacyjnych
Terapeuta zajęciowy wspiera dzieci przejawiające zachowania stymulacyjne, takie jak kręcenie się w kółko, poprzez dogłębne zrozumienie funkcji tych zachowań oraz tworzenie skutecznych strategii adaptacyjnych. Jako specjalista integracji sensorycznej pomaga w organizowaniu i przetwarzaniu bodźców z otoczenia.
- prowadzenie terapii z wykorzystaniem huśtawek terapeutycznych
- stosowanie platform obrotowych do kontrolowanej stymulacji
- wprowadzanie ćwiczeń na piłkach gimnastycznych
- dobór specjalistycznych zabawek sensorycznych
- planowanie aktywności dostarczających wrażeń przedsionkowych
Znaczenie wczesnej interwencji i terapii
Profesjonalne wsparcie na wczesnym etapie rozwoju ma fundamentalne znaczenie dla dzieci wykazujących nietypowe zachowania ruchowe. Szybkie rozpoznanie i właściwa ocena potrzeb dziecka pozwalają na wprowadzenie odpowiednich strategii terapeutycznych, szczególnie gdy zachowania mogą wskazywać na zaburzenia ze spektrum autyzmu.
Test ADOS jako narzędzie diagnostyczne
Test ADOS stanowi podstawowe narzędzie w diagnostyce zaburzeń ze spektrum autyzmu. Podczas badania wykwalifikowani specjaliści obserwują i analizują:
- umiejętności społeczne i komunikacyjne
- wzorce zachowań charakterystyczne dla autyzmu
- sposób nawiązywania kontaktu wzrokowego
- zaangażowanie w zabawę i interakcje
- występowanie zachowań powtarzalnych
Korzyści z wczesnej terapii dla dzieci z autyzmem
Terapia rozpoczęta przed 5 rokiem życia przynosi znaczące efekty w rozwoju dziecka. Wykorzystując naturalną neuroplastyczność mózgu, odpowiednio dobrane metody terapeutyczne wspierają tworzenie nowych połączeń neuronalnych.
- poprawa umiejętności komunikacyjnych
- rozwój kompetencji społecznych
- wzmocnienie zdolności samoregulacji
- lepsze przetwarzanie bodźców sensorycznych
- skuteczniejsze radzenie sobie z codziennymi wyzwaniami
- zwiększenie umiejętności nawiązywania relacji z rówieśnikami
